Αντισεισμική Προστασία

Νέα FORMA για πρόγνωση σεισμών

Μια νέα επιστημονική μέθοδος που υπόσχεται έγκυρη πρόγνωση σεισμικών γεγονότων μέσω της αξιοποίησης των προσεισμών παρουσιάστηκε την περασμένη εβδομάδα στο Παγκόσμιο Συνέδριο Σεισμολογίας από Ελληνες ερευνητές. Η επιστημονική ομάδα του σεισμολόγου κ. Γεράσιμου Παπαδόπουλου επινόησε το σύστημα FORMA, το οποίο μπορεί να αναγνωρίζει τις προσεισμικές δονήσεις, να προβλέπει επερχόμενο χτύπημα του Εγκέλαδου και εκ των υστέρων να αποφαίνεται αν επρόκειτο για το κύριο φαινόμενο ή αν θα ακολουθήσει ισχυρότερη δόνηση.

Ενδιαφέρον για δοκιμαστική εφαρμογή του συστήματος έχει ήδη επιδείξει το Ινστιτούτο Γεωφυσικής της Ρώμης ενώ, όπως επισημαίνεται, η ιδιαιτερότητα του επιστημονικού αυτού εργαλείου έγκειται στο γεγονός ότι βασίζεται τους προσεισμούς, ένα πρόδρομο φαινόμενο που προέρχεται απευθείας από τη σεισμική πηγή.

Και όλ αυτά, αντλώντας στοιχεία από την εμπειρία του παρελθόντος.

Ηταν το 1960, όταν για πρώτη φορά Ιάπωνες επιστήμονες διαπίστωσαν πως πολλές φορές πριν από ισχυρούς σεισμούς προηγούνται άλλοι, στην ίδια ακριβώς περιοχή με μικρότερα, όμως, μεγέθη. Ηταν η ανακάλυψη των περίφημων προσεισμών. Με το δεδομένο αυτό γεννήθηκε η ιδέα να χρησιμοποιηθούν από τους σεισμολόγους τα πρόδρομα αυτά φαινόμενα για τη μελέτη του κυρίως σεισμού, ενός γεγονότος απρόσμενου και συχνά άκρως καταστροφικού. Αργότερα έρευνες επί του θέματος πραγματοποιήθηκαν στην Αμερική και την Κίνα, ενώ την εποχή εκείνη ανέτειλε έντονη αισιοδοξία για τις δυνατότητες της μεθόδου, αισιοδοξία που διογκώθηκε μετά την επιτυχή πρόβλεψη του ισχυρού σεισμού μεγέθους 7,3 Ρίχτερ στο Χαϊσίνγκ της Κίνας τον Φλεβάρη του 1975.

Οι ελπίδες διαψεύστηκαν γρήγορα, καθώς οι σεισμολόγοι είχαν μπροστά τους δύο βασικά προβλήματα που ζητούσαν επίλυση προκειμένου να αναπτυχθεί περαιτέρω η εν λόγω έρευνα: καταρχάς διαφάνηκε ότι πολλοί ισχυροί σεισμοί δεν έχουν προσεισμικές δονήσεις ή τουλάχιστον έτσι φαίνεται και κατά δεύτερον απαιτούνταν ένα σύστημα που θα αναγνώριζε σε πραγματικό χρόνο και όχι εκ των υστέρων ότι κάποια σεισμική δόνηση ήταν προσεισμός.

Τα τελευταία 4 χρόνια η επιστημονική ομάδα του δρ Γεράσιμου Παπαδόπουλου ασχολήθηκε με το θέμα επισταμένα, στηριζόμενη στο γεγονός ότι η τεχνολογία παρέχει πλέον αυξημένες δυνατότητες σε υπολογιστικά συστήματα για να υπερκεραστούν οι δυσκολίες. Ετσι, διαπίστωσαν ότι η θεωρία που υποστήριζε πως μόνο το 50% των σεισμικών δονήσεων συνοδεύεται από προσεισμούς δεν ευσταθεί και ότι το ποσοστό αυτό είναι στην πραγματικότητα υψηλότερο, με τα πολύ μικρά μεγέθη προσεισμών να μην καταχωρίζονται, όμως, στην καθημερινή ανάλυση των σεισμογράφων.

Μια προσεκτικότερη εξέταση απέδειξε πως σε ισχυρούς σεισμούς, όπως στην περίπτωση της Σάμου στις 20 Οκτωβρίου του 2005, ενώ ο κατάλογος περιελάμβανε 3 ή 4 προσεισμούς, μια λεπτομερής ανάλυση των δεδομένων του τοπικού σεισμογράφου εμφάνιζε περισσότερες από 50 προσεισμικές δονήσεις.

«Εκμεταλλευτήκαμε τις ιδιότητες των προσεισμών, σύμφωνα με τις οποίες το πλήθος τους μεγαλώνει με γεωμετρική πρόοδο όσο πλησιάζουμε χρονικά στον κυρίως σεισμό, ενώ παράλληλα μειώνεται η παράμετρος σεισμικότητας b», εξηγεί ο κ. Παπαδόπουλος, «και δημιουργήσαμε έναν ειδικό αλγόριθμο.

Ο αλγόριθμος αυτός ενημερώνεται καθημερινά από την ανάλυση όλης της χώρας και, σε περίπτωση που εντοπίζεται σεισμική έξαρση σε κάποια περιοχή, το σύστημα εξετάζει αν το πλήθος των δονήσεων αυξάνεται σταδιακά με τον χρόνο και αν μειώνεται η παράμετρος b», συνεχίζει.

«Εφόσον αυτά ισχύουν, γίνεται πρόγνωση ότι θα ακολουθήσει σεισμός με μέγεθος μεγαλύτερο από αυτό του ισχυρότερου προσεισμού, ενώ ως προς τον χρόνο γνωρίζουμε ότι συνήθως οι προσεισμοί σημειώνονται μερικές μέρες έως ένα τρίμηνο πριν από την εκδήλωση του κυρίως γεγονότος».

Οπως επισημαίνει ο κ. Παπαδόπουλος το σημαντικό στοιχείο που διαφοροποιεί το εν λόγω σύστημα από άλλες μεθόδους πρόγνωσης είναι ότι αντλεί τα στοιχεία του από την ίδια την πηγή που δίνει τη σεισμική δόνηση -μέσω των προσεισμών- και όχι από έμμεσα πρόδρομα φαινόμενα, όπως για παράδειγμα τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Επίσης, ο ίδιος αλγόριθμος παρέχει την ευχέρεια στους επιστήμονες να αποφανθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα για το αν κάποια ισχυρή δόνηση που σημειώνεται ήταν ο κύριος σεισμός ή αν έπεται μεγαλύτερη, ερώτημα που κυριαρχεί τις πρώτες ώρες μετά το χτύπημα του Εγκέλαδου.

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΕΙΣΜΟΛΟΓΙΑΣ
Ενδιαφέρον από ξένους επιστή

ΣΥΖΗΤΗΣΗ

Δεν υπάρχουν σχόλια ακόμα

ΓΡΑΨΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΟΥ

Αρέσει σε %d bloggers: